الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

415

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

سپس به بيان چگونگى حال مجرمان پرداخته ، مىگويد : « چهره هايى در آن روز خاشع و ذلت بار است » ( * ( وُجُوه يَوْمَئِذٍ خاشِعَةٌ ) * ) . ذلت و ترس از عذاب و كيفرهاى عظيم آن روز تمام وجود آنها را فرا گرفته ، و از آنجا كه حالات روحى انسان بيش از همه جا در چهره او منعكس مىشود ، اشاره به خوف و ذلت و وحشتى مىكند كه سراسر چهره آنها را مىپوشاند بعضى نيز گفته‌اند : منظور از « وجوه » در اينجا بزرگان و سردمداران كفر است كه در ذلت عميقى فرو مىروند ، ولى معنى اول مناسبتر به نظر مىرسد . آن گاه مىافزايد : « اينها كسانى هستند كه پيوسته عمل كرده و خسته شده‌اند » ، ( * ( عامِلَةٌ ناصِبَةٌ ) * ) . تلاش و كوشش زيادى در زندگى دنيا به خرج مىدهند ، ولى هيچ فايده اى جز خستگى در حقيقت نصيبشان نمىشود ، نه عمل مقبولى در درگاه خدا دارند ، و نه چيزى از آن همه ثروتهايى كه اندوخته‌اند مىتوانند با خود ببرند ، و نه نام نيكى از خود به يادگار مىگذارند ، و نه فرزند صالحى ، آنها زحمتكشان خسته و بينوايند ، و چه تعبير رسايى است جمله « * ( عامِلَةٌ ناصِبَةٌ ) * » در حق آنان . بعضى در تفسير اين جمله گفته‌اند : منظور اين است كه در اين دنيا عمل مىكنند ، اما خستگى و رنج در آخرت مىبرند ! و بعضى گفته‌اند : مجرمان را در دوزخ وادار به انجام اعمال شاقه و طاقتفرسا مىكنند تا عذاب بيشترى ببينند . اما تفسير اول از ميان اين سه تفسير صحيحتر به نظر مىرسد .